Cuối tuần in vội mấy tờ bài tập cho con, bấm in xong ra tờ giấy sọc trắng chạy ngang. Ai dùng máy in phun lâu năm chắc cũng gặp cảnh này ít nhất một lần. Bài này đi từ gốc: mực được bắn ra thế nào, vì sao đầu in hay nghẹt, rồi tới cách chọn máy cho đúng nhu cầu.
Mục lục
Nguyên lý máy in phun: mực được bắn ra thế nào?
Đầu in chứa hàng nghìn vòi phun, mỗi vòi nhỏ hơn sợi tóc, mỗi giọt mực chỉ cỡ vài picolit. Đầu in chạy ngang qua lại, giấy tiến từng nấc phía dưới. Điểm khác nhau giữa các hãng là cách “đẩy” giọt mực ra.
In phun nhiệt (Canon, HP). Mỗi vòi có một bộ gia nhiệt rất nhỏ. Khi có tín hiệu, nó làm nóng lớp mực sát bên và tạo ra một bọt hơi cục bộ, chứ không phải cả buồng mực bị đun sôi. Bọt hơi nở ra thì đẩy giọt mực bắn khỏi vòi, bọt xẹp thì mực mới được kéo vào buồng. Theo Canon, công nghệ Bubble Jet khởi đầu từ giữa thập niên 1970, khi một kỹ sư vô tình chạm mỏ hàn nóng vào kim tiêm đựng mực và thấy mực bắn ra.
In phun áp điện (Epson, một số dòng Brother). Mỗi vòi có một phần tử áp điện. Điện áp thay đổi làm phần tử này biến dạng, tạo áp lực đẩy giọt mực ra khỏi vòi. Khi nó trở về trạng thái ban đầu, buồng mực được nạp lại để sẵn sàng cho lần phun kế tiếp. Cách này không dùng nhiệt.
Dùng ở nhà thì kiểu nào cũng in ổn. Chênh lệch chủ yếu nằm ở giá đầu in, giá mực và việc đầu in có thay rời được hay không, tùy hãng và tùy model.
Máy in phun bị nghẹt đầu in: vì sao và xử lý sao?
Vòi phun nhỏ nên chỉ cần mực khô lại một chút là tắc. Máy để lâu không in, hoặc in rất thưa, là tình huống dễ gặp nhất. Dấu hiệu thường thấy: sọc trắng ngang, màu bị lệch hoặc mất hẳn một màu.
Thứ tự xử lý:
- In bản Nozzle Check để xem vòi nào đang tắc.
- Chạy Head Cleaning theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Đừng chạy liên tục, vì mỗi lần làm sạch đều tốn mực. Ví dụ Epson hướng dẫn vệ sinh tối đa 3 lần, chưa hết thì tắt máy, chờ ít nhất 12 giờ rồi thử lại. Mỗi model có thể khác, bạn xem tài liệu của đúng máy mình đang dùng.
- Vẫn sọc thì kiểm tra xem mực có cạn hoặc có bọt khí trong đường dẫn mực không.
Để đỡ gặp lại:
- In vài trang màu mỗi tuần để mực luôn lưu thông.
- Tắt máy bằng nút nguồn rồi mới rút điện, để đầu in về đúng vị trí đậy kín.
- Dùng mực chính hãng hoặc mực nạp có nguồn gốc rõ ràng. Mực không rõ chất lượng có thể gây đóng cặn, dễ dẫn tới nghẹt.
Mực dye và pigment khác nhau thế nào?
Mực dye (mực nhuộm) có phân tử màu hòa tan trong dung môi, thấm vào giấy cho màu rực, chuyển sắc mượt, giá thường rẻ hơn. Loại này thường dễ lem khi gặp nước và có thể phai nếu để ngoài sáng lâu.
Mực pigment (sắc tố) có hạt màu li ti lơ lửng trong dung dịch, khô rồi nằm lại trên mặt giấy. Chữ thường sắc nét, chịu nước và giữ màu tốt hơn.
Độ bền thực tế còn tùy loại giấy, công thức mực, ánh sáng, độ ẩm và cách bảo quản. Nhiều máy gia đình dùng 1 mực đen pigment cho chữ và 3 mực màu dye cho ảnh, vừa in giấy tờ gọn vừa in ảnh tươi.
Máy in phun hay máy in laser?
| Máy in phun | Máy in laser | |
|---|---|---|
| Hợp nhất với | Ảnh, tem nhãn, tài liệu màu | Văn bản đen trắng, hợp đồng, chứng từ |
| Giấy ảnh, giấy đặc biệt | Hợp với nhiều loại giấy ảnh chuyên dụng, ảnh màu thường chuyển sắc mượt | Cần giấy tương thích laser, không phải lựa chọn tối ưu cho mọi loại giấy ảnh |
| Tốc độ | Chậm hơn | Nhanh hơn |
| Để lâu không dùng | Dễ nghẹt đầu phun | Không lo khô mực |
| Điện tiêu thụ | Thấp | Cao hơn |
Muốn hiểu kỹ hơn về máy in laser, bạn xem bài Máy in laser màu hay in phun màu cho văn phòng? để nắm thêm thông tin nhé.
Chọn máy theo nhu cầu
- Nhà có học sinh, in bài tập, thỉnh thoảng in ảnh: máy phun bình mực liên tục, mực đen pigment là hợp nhất.
- In ảnh nhiều, làm tem nhãn, thiệp: chọn máy nhiều mực màu, hỗ trợ giấy ảnh chuyên dụng.
- Chủ yếu in chữ số lượng lớn: laser trắng đen sẽ nhanh và đỡ tốn mực hơn.
- Lâu lâu mới in một lần: máy phun dễ nghẹt nếu để lâu, laser đỡ phiền hơn.
Câu hỏi hay gặp
Máy bình mực liên tục chính hãng khác gì máy tự độ bình mực ngoài?
Máy chính hãng có hệ thống dẫn mực kín, van chống tràn và được bảo hành. Máy độ tại tiệm dễ lọt khí hoặc chảy mực, và phần hỏng do độ thường không được bảo hành.
In giấy thường được không?
Được, giấy văn phòng in tài liệu và bài tập đều ổn. Muốn ảnh đẹp nhất thì dùng giấy ảnh chuyên dụng để mực không loang vào thớ giấy.
Đầu in dùng được bao lâu?
Tùy model và cách dùng. In đều, mực tốt thì thường dùng được nhiều năm. Một số dòng cho thay đầu in rời, bạn nên hỏi người bán trước khi mua.
Vậy nên chọn máy nào?
Nhà in tài liệu xen ảnh thì máy phun bình mực liên tục chính hãng là lựa chọn dễ dùng nhất. Chỉ in chữ khối lượng lớn thì laser hợp hơn. Chọn đúng nhu cầu từ đầu vẫn tiết kiệm hơn mua máy xịn rồi dùng không hết.
