Bạn từng để chiếc máy in phun nằm im cả tháng, đến lúc cần in gấp thì ra toàn sọc trắng vì nghẹt đầu phun chưa? Đó là lý do nhiều văn phòng, tiệm photo và cả người làm việc tại nhà chuyển sang máy in laser. Nhưng bên trong máy có tia laser thật không, và sao giấy vừa ra lúc nào cũng ấm tay? Bài này giải thích gọn từ nguyên lý đến cách chọn mua sản phẩm cho người tiêu dùng.
Trả lời nhanh: máy in laser dùng tia laser tạo hình ảnh tĩnh điện trên ống trống, ống trống hút bột mực khô, rồi cụm sấy nóng ép mực dính vào giấy. Nhờ vậy bản in khô ngay, ít lem khi dính nước và để lâu không dùng cũng không sợ khô mực.
Mục lục
Máy in laser là gì?
Máy in laser in bằng bột mực khô (toner) chứ không dùng mực nước. Hạt mực bị hút đến đúng chỗ cần in nhờ tĩnh điện, rồi nhiệt làm chúng chảy ra và dính chặt vào sợi giấy. Máy in phun thì ngược lại, nó bắn từng giọt mực lỏng lên giấy.
Về lịch sử, chỉ cần nhớ ý tưởng này do kỹ sư Gary Starkweather của Xerox phát triển từ cuối thập niên 1960. Đến giữa thập niên 80 mới có những chiếc máy để bàn đầu tiên, và máy in kim ồn ào mất dần chỗ đứng từ đó.
Bên trong máy có gì?
Không cần thuộc hết tên, bạn chỉ cần hình dung 5 bộ phận làm việc nối tiếp nhau như một dây chuyền:
- Khối laser: gồm đi-ốt laser và một gương quay tốc độ cao, quét tia ngang qua mặt ống trống.
- Ống trống (drum): ống nhôm phủ lớp nhạy sáng, giữ điện tích âm. Chỗ nào bị laser chiếu vào thì mất điện tích.
- Hộp mực: chứa bột nhựa siêu mịn trộn sắc tố và chất có từ tính.
- Trục từ: kéo bột mực ra khỏi hộp, trải thành lớp mỏng đều và nạp điện âm cho hạt mực.
- Cụm sấy (fuser): hai trục ép sát nhau, một trục nóng khoảng 200°C. Đây cũng là lý do giấy ra khỏi máy còn ấm.
Từ lúc bấm in đến khi giấy ra khay
- Trục sạc phủ một lớp điện tích âm đều lên mặt ống trống.
- Laser quét qua và bật tắt theo nội dung cần in. Điểm nào bị chiếu thì mất điện, để lại một “bản vẽ” tĩnh điện mà mắt không nhìn thấy.
- Hạt mực mang điện âm bị đẩy khỏi vùng còn điện âm và nhảy vào đúng những điểm vừa bị laser xóa điện.
- Tờ giấy chạy qua dưới ống trống, mặt sau được nạp điện dương nên kéo lớp mực từ trống sang mặt giấy. Lúc này mực mới chỉ nằm trên giấy chứ chưa dính, quẹt tay là lem.
- Giấy chui qua cụm sấy. Nhiệt và lực ép làm hạt nhựa chảy ra, thấm vào thớ giấy, từ đây chữ mới bám bền.
- Lưỡi gạt cao su cạo sạch mực thừa trên trống và xóa điện tích cũ để in trang kế tiếp.
Chi tiết ở bước 4 giải thích vì sao khi giấy kẹt trước cụm sấy, bản in chưa sấy rất dễ lem ra tay và áo. [Chèn 1–2 câu kinh nghiệm xử lý kẹt giấy thật của bạn hoặc của khách]
Các loại máy in laser
- Laser trắng đen đơn năng: chỉ in văn bản, cấu tạo đơn giản nên bền, ít hỏng vặt, giá dễ chịu nhất.
- Laser màu: dùng 4 hộp mực (đen, xanh, đỏ, vàng). Hợp để in hợp đồng có dấu đỏ, biểu đồ, tài liệu thuyết trình, nhưng giá máy và tiền mực đều cao hơn.
- aser đa chức năng (MFP): gộp in, copy, scan trong một máy, thường có khay nạp tài liệu tự động. Tiện nếu bạn hay scan hồ sơ nhiều trang.
- Laser dùng bình mực nạp lại (Laser Tank): có khoang chứa mực lớn, hết thì đổ thêm mực qua ống nạp. Giá máy cao hơn nhưng tiền mực về sau rẻ hơn.
Laser hay phun: chọn cái nào?
| Máy in laser | Máy in phun | |
|---|---|---|
| Loại mực | Bột mực khô | Mực lỏng gốc nước hoặc dầu |
| Cách in | Quét laser, sấy nhiệt | Phun giọt mực qua vòi |
| Tốc độ in A4 | Nhanh, thường 20–40 trang/phút | Chậm hơn, khoảng 9–17 trang/phút |
| Gặp nước | Ít lem, ít phai | Mực nước dễ lem khi ẩm |
| Ít dùng, để lâu | Không lo khô mực | Dễ nghẹt đầu phun |
Nếu bạn in nhiều hợp đồng, hóa đơn, hồ sơ, hoặc hay dùng bút dạ quang tô lên bản in, laser là lựa chọn hợp lý. Máy cũng không “dỗi” khi nghỉ lâu, bật lên là in được ngay.
Đổi lại, máy tốn điện hơn lúc làm nóng cụm sấy, và in ảnh trên giấy ảnh bóng thì máy in phun màu vẫn cho ảnh mịn hơn. Nếu nhu cầu chính là in ảnh thì bạn nên chọn máy phun.
Chọn mua theo nhu cầu
- Chỉ in giấy tờ, hóa đơn, hợp đồng: laser trắng đen đơn năng là đủ. In nhiều thì ưu tiên máy có in 2 mặt tự động để đỡ tiền giấy.
- Hay scan, copy hồ sơ: chọn dòng đa chức năng có khay nạp tài liệu tự động.
- Cần in biểu đồ, tài liệu có màu: chọn laser màu, nhưng tính luôn chi phí thay 4 hộp mực.
- Muốn in từ điện thoại: chọn model có Wi-Fi (ký hiệu trong tên máy tùy hãng, bạn nên xem kỹ thông số).
- Muốn giảm chi phí lâu dài: chọn máy tách riêng trống và hộp mực. Hết mực chỉ thay hộp mực, còn trống dùng được hàng chục nghìn trang.
Một lưu ý nhỏ: hộp mực đi kèm máy mới thường là bản dùng thử, in được ít hơn hộp bán lẻ. Bạn nên hỏi người bán số trang in của hộp đó để tính tiền mực cho đúng.
Hỏi nhanh, đáp gọn
Sao giấy vừa in ra nóng và hơi cong?
Vì giấy vừa qua cụm sấy gần 200°C, hơi ẩm trong giấy bay đi nên giấy ấm và cong nhẹ.
Dùng giấy ảnh bóng của máy in phun cho máy laser được không?
Không nên. Lớp phủ trên giấy này dễ chảy ở nhiệt độ cao và dính vào trục sấy, có thể làm hỏng cụm sấy.
Khi nào thay hộp mực, khi nào thay trống?
Bản in có vệt trắng mờ chạy dọc trang thường là sắp hết mực. Còn nếu có các chấm đen lặp lại đều đặn dọc trang thì nhiều khả năng trống bị xước hoặc xuống cấp, cần thay trống.
Để máy vài tháng không dùng thì mực có hỏng không?
Không. Mực dạng bột khô nên không bay hơi hay đóng cục. Lúc dùng lại, bạn chỉ cần lắc nhẹ hộp mực cho bột tơi ra.
Nên chọn máy nào?
Nếu chủ yếu in giấy tờ văn phòng, máy in laser trắng đen là lựa chọn ít rắc rối nhất: in nhanh, bền, tiền mực thấp. Cần scan thì lên đa chức năng, cần in màu thì cân nhắc laser màu. Chọn đúng nhu cầu ngay từ đầu sẽ tiết kiệm hơn nhiều so với mua máy xịn rồi dùng không hết tính năng.
